Ja Zuster, Nee Zuster is de beroemdste tv-serie van Nederland. Twee televisieseizoenen werkten de schrijfster Annie M.G. Schmidt en de componist Harry Bannink aan deze Vara-kinderserie, over de lotgevallen van de bewoners van rusthuis Klivia. De eerste uitzending was op 3 september 1966. Op 7 september 1968 vond de laatste uitzending plaats. In twintig aflevering maakten Schmidt en Bannink televisiegeschiedenis. De grammofoonplaten die er van gemaakt werden leverden binnen de kortste keren een Gouden Plaat op.

Rusthuis Klivia (foto)

Actrice Hetty Blok maakte van de hoofdrol Zuster Klivia een nationaal fenomeen. Met Gerrit de inbreker - een rasechte Amsterdammer, gespeeld door Leen Jongewaard - vormde ze het duo om wie het in Rusthuis Klivia allemaal draaide. Andere bewoners waren de Ingenieur, die gestalte kreeg door Piet Hendriks, en 'De Jonkies': Jet die pruiken maakte, Bobby die knutselde en Bertus die tuinierde. Grote bedreiging voor dit gezinsvervangend geluk was Boze Buurman, de huisbaas, gespeeld door Dick Swidde. Hij kwam te pas en te onpas binnenvallen met een reden om de huur op te zeggen.

Fuch = fuck (foto)

Het enorme succes van de serie kwam voor een deel door de dubbelzinnigheid die Annie er in verweefde. Daarom keken ook volwassenen met plezier. Maar veel mensen zullen er nooit over nagedacht hebben wat ze eigenlijk zingen als het gaat over een 'stekkie van de fuch, fuch, fuchsia,' ook niet als ze Engels spreken. Annie wist dat uiteraard wel. En met hetzelfde gemak liet ze in de kinderserie een liedje zingen over een driehoeksverhouding, 'Samen met één vrijer.' Naar verluidt omdat de twee vaste actrices een periode dezelfde man begeerden.

Nichterigheid (foto)

De acteur Dick Swidde kreeg van Annie ruim baan om Boze buurman een vileine nichterigheid mee te geven. Als hij in de laatste aflevering met Albert Mol het liedje 'De jongens van de reisvereniging' zingt, gaat dat over meer dan alleen vakantie-uitstapjes. Zelfs acteur Albert Mol - toen al een zeer vooruitstrevend en openlijk homoseksueel - was aangenaam verrast. 'Wat mevrouw Schmidt nu toch heeft bedacht: dat kán helemaal niet!' zei hij opgetogen tegen een vriend.

Niet melken (foto)

Ja zuster, nee zuster sloeg meteen aan bij het publiek. De straten waren uitgestorven, gaat het verhaal. De componist Harry Bannink relativeert dat in het JZNZ Leesboek: 'Je moet rekenen: er was halverwege de jaren zestig niet zoveel televisieaanbod. Nederland móést wel kijken. Er was niks anders.' Maar bij zijn buurman boer Randeraad werd tijdens de uitzending niet gemolken. 'De koei'n kunn'n verrekk'n!' was zijn opvatting. Wat toch wel iets zegt voor een boer!

Koffertje (foto)

Van de tv-serie Ja zuster, nee zuster is slechts één aflevering bewaard gebleven. De rest is vernietigd. Tegen de millenniumwisseling kwam uitgeverij Nijgh en Van Ditmar met het door Frits Visser samengestelde JZNZ Koffertje. Een reconstructie van de serie in boekvorm, met de volledige bladmuziek en alle liedteksten. Het is helaas uitverkocht, maar in het najaar verschijnt de goedkopere paperback uitgave. Het JZNZ Leesboek met alle teksten, verhaaltjes, foto's en achtergrondinformatie en het JZNZ Liedboek met teksten en de bladmuziek komen op veler verzoek gescheiden op de markt.

Toneelvoorstelling (foto)

In de laatste maand van de eeuw kwam het RO Theater een familievoorstelling van de serie. Loes Luca speelde de hoofdrol en de regie was in handen van Pieter Kramer en Rieks Swarte. In het JZNZ Leesboek stonden tot dan toe onbekende liedjes, waarvan er enkelen in de voorstelling werden opgenomen. Eén daarvan werd zelfs en echte 'showstopper,' het liedje Geld, alles kun je kopen voor geld! De voorstelling werd door pers en publiek enthousiast ontvangen en jong en oud kwam in grote getale en zongen alle liedjes mee!

Film (foto)

Met in het achterhoofd zijn ervaringen met de voorstelling van het Ro Theater, maakte regisseur Pieter Kramer de familiefilm Ja zuster, Nee zuster. Het is een eigentijdse en eigenzinnige film geworden, met spectaculaire shownummers. Net als op het toneel speelt Loes Luca zuster Klivia en wordt Boze Buurman vertolkt door Paul Kooij. De rol van Wouter, in de tv-serie gespeeld door Albert Mol, wordt met heupwiegende verve gespeld door Paul de Leeuw.

Premiere (foto)

Het is de bedoeling van producent Burny Bos om ook een karaoke-versie van de film in roulatie te brengen, zodat iedereen de liedjes uit volle borst kan meezingen. De film Ja Zuster, Nee Zuster gaat op 3 oktober in première. Het wordt een estafettepremière, waarbij medewerkers van de film met een JZNZ-karavaan opeenvolgende premieres in meerdere plaatsen zullen bijwonen.